Z badań EUIPO (Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej) wynika, że szary import, czyli odsprzedawanie towaru sprowadzonego z innego kraju poza oficjalnymi kanałami dystrybucji, a także handel podróbkami prowadzą w UE do strat sięgających aż 63,8 mld PLN rocznie. Oferowanie oryginalnych produktów danej marki przez podmiotów, które nie stanowią części oficjalnej sieci dystrybucji lub nie uzyskały zgody producenta, nazywane jest sprzedażą nieautoryzowaną. Jak to wygląda w praktyce? Jakie formy może przybierać?
Nieautoryzowana sprzedaż – co to jest?
Sprzedaż nieautoryzowana obejmuje zarówno sprzedaż podróbek, jak i oryginalnych produktów bez zgody producenta. Z pojęciem tym wiąże się również szary import, czyli sprzedaż oryginalnych produktów, lecz z pominięciem oficjalnej dystrybucji, a tym samym również kosztów dystrybucyjnych i logistycznych, co pozwala importerowi znacząco obniżyć ceny i może prowadzić do konfliktów z autoryzowanymi sprzedawcami. Rezultatem mogą być wojny cenowe i złe relacje z retailerami.
Nieautoryzowana sprzedaż – co to znaczy w ujęciu prawnym?
Za nieautoryzowanego sprzedawcę uznaje się każdy podmiot, który nie posiada oficjalnej umowy z marką, a mimo to sprzedaje jej produkty. Zjawisko nieautoryzowanej sprzedaży wiąże się często z zaniżaniem cen i publikowaniem nieprawdziwych informacji o produktach. Zgodnie z polskim prawem własności przemysłowej, producent może domagać się zaprzestania sprzedaży towarów sprowadzonych spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, powołując się na art. 155 ust. 1-2 ustawy. Wyjątkiem jest sytuacja, w której produkty te zostały wprowadzone do obrotu legalnie. Wówczas producent nie może zakazać dalszej sprzedaży, chyba że stan towaru uległ pogorszeniu. Daje to podstawę do sprzeciwu wobec nieautoryzowanej sprzedaży.
Sprzedaż nieautoryzowana i jej skutki
Skutkiem nieautoryzowanej sprzedaży mogą być wojny cenowe. Zaniżanie cen przez nieautoryzowanych resellerów prowadzi często do obniżenia marż, co z kolei może wiązać się ze spadkiem wartości marki. Publikowanie nieprawdziwych informacji o produktach, oferowanie uszkodzonych lub przeterminowanych towarów lub zapewnianie niskiego poziomu obsługi klienta przez nieautoryzowanych sprzedawców może przyczyniać się do zmian w odbiorze marki przez konsumentów i negatywnie wpływać na jej wizerunek.
Z czym jeszcze wiąże się nieautoryzowana sprzedaż? Podróbki produktów w niektórych branżach, takich jak kosmetyczna czy zabawek mogą okazać się niebezpieczne lub nieprzystosowane do lokalnych wymogów. W efekcie konsumenci tracą zaufanie do marki i rezygnują z kolejnych zakupów towarów danego producenta.
Nieautoryzowana sprzedaż – jak z nią walczyć?
Aby uniknąć konsekwencji związanych z nieautoryzowaną sprzedażą, warto regularnie monitorować rynek. Korzystając z narzędzi do monitoringu cen, takich jak Brandly360, można identyfikować sygnały mogące wskazywać na nieprawidłowości, m.in. wyjątkowo niskie ceny produktów, sprzedaż poza autoryzowanym kanałem dystrybucji, nietypowe kierunki wysyłki czy oferty sugerujące import równoległy.
Monitoring cen i dostępności ofert pomaga producentom szybciej wykrywać nieautoryzowanych sprzedawców oraz analizować sytuację na rynku. Zebrane dane mogą stanowić podstawę do weryfikacji zgodności działań partnerów z warunkami współpracy oraz ochrony marki przed sprzedażą podróbek lub dystrybucją prowadzoną poza uzgodnionymi kanałami. Narzędzie dostarcza informacji o rynku, nie służy natomiast do ustalania ani koordynowania cen odsprzedaży między uczestnikami rynku.
Nieautoryzowana sprzedaż – zapobieganie
Aby ograniczyć liczbę nieautoryzowanych sprzedawców, warto zadbać o jakość produktów poprzez zastosowanie ścisłych wymogów, dotyczących ich przechowywania i wysyłki. Towary sprzedawane bez spełnienia tych wymogów uznawane są za materiałowo różne, co umożliwia zakazanie ich sprzedaży. Co jeszcze może okazać się pomocne?
- gwarancja tylko przy zakupie u autoryzowanych partnerów,
- kampanie edukacyjne dla konsumentów na temat ryzyka, związanego z zakupem poza oficjalnymi kanałami,
- rejestracja znaków towarowych i praw autorskich,
- tworzenie przejrzystych umów z resellerami i stosowanie strategii selektywnej dystrybucji.
Nie ulega wątpliwości, że nieautoryzowana sprzedaż stanowi duże zagrożenie dla reputacji i wyników finansowych marki. Należy z nią walczyć, aby zapobiec jej negatywnemu wpływowi na wizerunek producenta oraz utracie klientów.
Miłosz manages sales at Brandly360. For many years works on projects involving the implementation of software for businesses. On a daily basis, he works with trading companies, providing tools and services that improve work and follow the most recent market trends. Driven by a passion for data analysis, modern management systems, and process improvement.
